Column: Duurzame energie, we willen wel, maar wat kunnen we écht?

Iedereen, dus ook iedere gemeente in Nederland moet zijn stukje bijdragen aan de opwek van duurzame energie. IJsselstein maakt deel uit van de U-16. Dat zijn 16 gemeenten rondom Utrecht, inclusief Utrecht zelf. Heel Nederland is zo verdeeld in 30 RES-regio’s: Regionale Energie Strategie regio’s.

 

Wat moet er worden opgewekt?

Al deze regio’s is gevraagd wat zij denken te kunnen opwekken aan energie door zonnepanelen op bedrijven, hallen en zonnevelden en met windturbines. Het totaal moet optellen tot 35 TWh in 2030. Nog even los van wat dat betekent, als ik 35 deel door 30, dan moet gemiddeld iedere RES regio 1,17 TWh opwekken.

Het bijzondere van de U-16 is, dat we relatief veel water hebben, veel bos én veel inwoners. M.a.w. het zou heel logisch zijn als je zou zeggen dat je wat minder kan opwekken dan het gemiddelde. Nee, de U-16 wil zelf meer opwekken: 1,8 TWh! Wat VVD IJsselstein betreft is dat veel en veel te ambitieus!

Het College van IJsselstein stelde 2 juli 2020 de gemeenteraad voor, in te stemmen met dat bod en dat IJsselstein 0,05 TWh zou gaan opwekken. U begrijpt, wij waren tegen. En we stelden ook voor als IJsselstein maximaal 0,03 TWh te gaan opwekken. We denken namelijk dat dat nog met alleen zonnepanelen kan worden opgewekt.

 

Hoeveel hectare zonnepanelen hebben we nodig?

Even wat rekenwerk: 1 hectare (100x100 meter) met een ideale opstelling kan 900 kWh opwekken. Dat is ongeveer voldoende voor 300 huishoudens nu. Wil je 0,05 TWh opwekken, dan heb je ongeveer 555 hectare nodig, ofwel 1.100 voetbalvelden. 0,03 TWH zou 333 hectare vergen, nog steeds 670 voetbalvelden. Nota bene: 100 hectare zonnevelden is voldoende voor 30.000 huishoudens nu. Even ter vergelijking: De hele polder Rijnenburg is ongeveer 1.000 hectare.

 

Er is geen plaats voor windturbines rond IJsselstein

De gemeente heeft geen grond en rond IJsselstein ligt veel waardevolle landbouwgrond. Het wordt sowieso een lastige puzzel. De meerderheid van de raad van IJsselstein wil nog steeds gaan voor windturbines van zo’n 250 meter hoog. Het mag duidelijk zijn: VVD IJsselstein wil geen enkele windturbine rond IJsselstein! We leven hier met meer dan 34.000 mensen op 21 km2. Dat is 4 bij 5 kilometer. Wij hebben het buitengebied keihard nodig om te recreëren en tot rust te komen. Vrijwel overal zullen windturbines tot overlast gaan leiden.

 


College van IJsselstein ‘zoekt grenzen op’?

VVD IJsselstein heeft 2 juli 2020 al geschetst dat het schier onmogelijk is dergelijke windturbines rond IJsselstein te plaatsen. Er is nu gerekend met een norm van 500 meter afstand tussen de windturbine en woonwijken. Dit is een norm van de Wereld Gezondheids Organisatie. Nu blijkt dat er dan nog één plek over is en dat is in de buurt van de waterzuiveringsinstallatie in de buurt van het Klaphek. Dan is het 500 meter en een beetje tot de eerste appartementen van Nieuwegein.

Het College laat onderzoeken of dit mogelijk is en misschien zelfs wel 2. We veronderstellen dat als je dit voorlegt aan het College van Nieuwegein, dat dit niet op applaus kan rekenen. Je moet dit gewoon niet willen met elkaar.

 

Maar wat dan?

Wat wij een goede ontwikkeling vinden is dat we als Lopikerwaard gezamenlijk optrekken en kijken hoe we dit probleem tackelen. Doet IJsselstein geen grote windturbines, dan moeten we wellicht meer zonneweides realiseren. Overigens zouden wij ervoor willen pleiten vooral gebieden met bodemdaling te gebruiken. Gezamenlijk hebben we ook een veel krachtiger stem in de U-16. Dan speel je een relevante rol en heb je invloed.

Kijk vooral ook naar alternatieven. Kernenergie is er één van. Er zijn tegenwoordig oplossingen, zo groot als een zeecontainer, waar een woonwijk van energie mee kan worden voorzien. https://www.forbes.com/sites/jamesconca/2021/01/25/what-would-nuclear-batteries-do-for-us/?sh=38dc9084e9dd

Diverse schepen en onderzeeërs zijn voorzien van nucleaire reactors. Het kán dus wel. Dat wil niet zeggen dat je ze morgen overal kan neerzetten en er zal zeker nog onderzoek voor nodig zijn, draagvlak moeten worden gecreëerd, maar je hoeft niet direct te denken aan grote reactoren. Daarnaast kan je het zien als een mix van opwekking en opslag.

Maar wat de VVD betreft, wees uiterst terughoudend met windturbines op land.


En hoe dan?

Ja, dat is een goede vraag! Er moet in ieder geval parallel gewerkt worden:

  • Zorg dat je energieverbruik gaat besparen. Als je door oude IJsselsteinse wijken loopt, zie wat hier nog een enorme winst is te behalen! Maar wie gaat dat betalen?
  • Zet samen met het bedrijfsleven en de agrarische sector op Zon op de daken van bedrijven en hallen.
  • Ga op zoek naar minder goede landbouwgrond en gebruik die als eerste voor zonneweides én -waar de VVD al jaren voor pleit- leg het gebied onder de zendmast vol.
  • Sta toe dat argrarische bedrijven enkele kleine windmolens op eigen terrein mogen plaatsen.
  • Gebruik andere vormen van windenergie dan de windturbines. (VVD IJsselstein is zeker niet tegen de opwek van windenergie).
  • Blijf continu innovatieve ontwikkelingen volgen, ook op het gebied van aquathermie (m.n. uit de Lek) en geothermie (aardwarmte. In Vijfherenlanden zijn boringen gedaan met een positieve uitslag).


Wat mag je van ons verwachten?

Ondanks dat we nog redelijk alleen staan in de gemeenteraad als het gaat om de plaatsing van windturbines, blijven we zoeken naar medestanders en proberen hun mee te nemen op onze argumenten en alternatieven. Zolang er niets vergund is voor het plaatsen van windturbines is er nog niets verloren.

De weerstand in de regio tegen windturbines wordt steeds luider, ook in IJsselstein. En wij zijn ervan overtuigd, als het echt dreigt zover te komen dat windturbines gaan komen in IJsselstein, er steeds meer handtekeningen van inwoners van IJsselstein gaan komen tegen de windturbines.

Wat u ook van ons mag verwachten is dat we mee op zoek gaan naar oplossingen en meedenken over alternatieven. Ook wij willen dat we als IJsselstein bijdragen om de klimaatdoelen halen voor onszelf, onze kinderen en diens kinderen.


Tom Zoethout

Raadslid VVD IJsselstein